ده پرسش و پاسخ در بارۀ بحران پناهجویان

 

ترجمۀ احمد ضیا دانش

امروز جهان شاهد بزرگترین موج مهاجرت بعد از جنگ دوم جهانی است. در این نوشته تلاش صورت گرفته است تا به سوالاتی که در پیوند به همین موضوع مطرح میگردد، پاسخ داده شود 

فراریانراچهکسانیتشکیلمیدهند؟

 

بخشی زیادی افرادی که به اروپا پناه میآورند را اشخاصی تشکیل میدهند که از جنگ داخلی سوریه فرار کرده اند، جنگی که از سال ٢٠١١ به این طرف ادامه دارد. در کنار این ها افرادی دیگری  نیز از کشور های سوریه و عراق هستند که از بابت فعالیت گروۀ تروریستی ایکه خودش را دولت اسلامی میخواند فرار میکنند. اما افزایش خشونت ها در افغانستان و نا آرامی ها در پاکستان نیز عواملی اند که سبب فرار افراد از این مناطق می شود

معمولاَ بخش زیاد فراریانی که از آسیا و شرق میانه میآیند از طریق ترکیه و جزایری یونان خود را به اروپا می رسانند. در حالی که اتباع کشور های افریقایی و حتی بخشی از سوری ها راۀ طولانی و سفر خوفناک بحری به ایتالیا را انتخاب میکنند. بخشی اعظم افریقایی ها را اهالی کشور اریتریا، جایی که یکی از زشت ترین نظام های دیکتاتوری جهان در آنجا مستقر است،  همچنان سومالیا، نایجریا و بروندی تشکیل میدهند

چرا تعدادی زیاد افراد در این زمان در حال فرار اند؟

بنابر ارقام ارایه شده توسط سازمان ملل محتد تا ختم سال ٢٠١٤ رقم افرادی که در جهان در حال فرار قرار داشتند به شصت میلیون بالغ میگردید. در حالی که در سال ٢٠١٠ تعداد این افراد به ٣٣ میلیون تن میرسید. دلیل افرایش این ارقام شعله ور شدن جنگ در مناطق مسکونی این افراد و یا هم در محلاتی بوده که در آنجا پناهنده ها در کمپ ها بسر میبرده اند. شعله ور شدن جنگ در محلات فوق باعث شده تا این افراد محلات مسکونی شان را به امید رسیدن به یک زندگی بهتر ترک بگویند.

به باور سازمان جهانی مهاجرت یا (IOM) تعدادی زیادی افراد نقطۀ پایانی به معضلات روان در کشور های شان را نمی بینند و به همین دلیل به امید یافتن زندگی بهتر راۀ سفر را به پیش میگیرند

در کشور های همجوار سوریه که بخشی زیادی از فراریان سوری را پذیرفته اند، امکانات و منابع برای زندگی و پذیرش پناهنده ها به طوری شدیدی کاهش یافته است. سازمان ملل متحد نتوانسته پولی مورد نیازش را بدست آورد و به همین دلیل پناهنده ها حتی در کمپ های بزرگ مهاجرین نیز در وضعیت خیلی بدی قرار دارند. از طرف دیگر رسیدن فصل سرما و زمستان نیز کار امداد رسانی را برای سازمان ملل متحد در اکثر نقاط ناممکن خواهد ساخت

از جانب دیگر پخش اخبار و اوضاع در کشور های اروپایی نیز فرار افراد را متاثر میسازد. بطور مثال خبر این که کشور هنگری در سرحدات خود دیوار و یا مانع ایجاد میکند و میخواهد بدین وسیله مانع ورود مهاجرین به آن کشور شود باعث میگردد تا اکثر افرادی که قصد فرار به اروپا را دارند عجله کنند تا باشد قبل از مسدود شدن سرحدات هنگری خود شان را به آنجا برسانند. یا تصمیم آلمان مبنی بر اعطای اجازۀ اقامت به همه اتباع سوریه باعث رجوع تعداد زیاد پناهجویان به آلمان میگردد. جالب است بدانیم که یکی از مواردی خیلی معمولی که اتباع سوریه در جستجوگر گوگل دنبالش میگردند ”پناهنده گی در آلمان” است

آیا از این ببعد تعداد فراریان کاهش خواهد نمود یا برعکس ازدیاد خواهد یافت ؟

باوجود خطرات زیادی که حیات فراریان را تهدید میکند، سفر به اروپا برای افرادی که قصد رسیدن به آنجا را دارند هم ارزان شده است و هم ساده

یک تعداد زیاد فراریان برای رسیدن به ایتالیا، راۀ پُر مخاطره و دور و دراز دریای مدیترانه را انتخاب میکنند. به اساس احصایۀ سازمان جهانی مهاجرت یا (IOM) در ماۀ اگست امسال به تعداد یکصد و شصت هزار تن از این طریق واردی ایتالیا شده اند. در حالی که این رقم در جریان تمام سال ٢٠١٤ به یکصد و هفتاد هزار تن و در سال ٢٠١٣ به تقریباَ چهل و دو هزار تن بالغ میشد. هر چند این ارقام افزایش زیادی را به نمایش میگذارد ولی با آنهم این رقم در مقایسه با افزایشی که در تعداد فراریان در مسیر ترکیه ـ یونان رُخ داده است، اندک به نظر میرسد.

رسیدن فصل زمستان سفر از طریق دریای مدیترانه را دشوارتر میسازد و وزیدن باد های تند خزانی دریای مذکور را به یک پرتگاۀ نابودی مبدل میسازد. به این ترتیب رسیدن سرما باعث کاهش تعداد فراریان از طریق دریای مدیترانه خواهد شد ولی در مسیر ترکیه ـ یونان تغییری آنچنانی در تعدادی افراد رُخ نخواهد داد

تعدادی افرادی که تا ماۀ اگست امسال از طریق بر و بحر یا خشکه و دریا خود را به یونان رسانیده اند به ٢٧١١٥٦ تن میرسد. که این رقم یک تزایدی تقریباَ دو صد هزار نفری را در مقایسه با ارقام ثبت شدۀ در جریان کُل سال ٢٠١٤ نشان میدهد. امروز از موجودیت  مسیر ترکیه ـ یونان تعدادی زیادی آگاهی دارند و ارقام ارایه شده نیز کاهش رفت و آمد از این راه اشاره نمی کند. این مسیر در مقایسه به راه های دیگر خیلی ارزانتر و کوتاهتر نیز است. کوتاهی راه به حدی است که شما میتوانید از سواحل در خاک ترکیه طرف دیگر دریا که در یونان واقع شده است را با ببینید.

اما با وجود کوتاهی راۀ ترکیه ـ یونان در مقایسه با مسیر دریای مدیترانه، باز هم گزارشاتی از غرق شدن کشتی ها در این مسیر  بدست میرسد. در همین مسیر بود که پسر کوچک کُردی بنام (Alan kurdi) غرق گردید. تصویر جسد او که در سواحل ترکیه روی آب قرار داشت را همه دیده ایم. او که با پدر و برادرش در کشتی مسافرت میکرد زمانی غرق گردید که کشتی شان زیر آب شد. خانوادۀ آنها از شهر کوچک (کوبانی) که در شمال سوریه موقعیت دارد فرار کرده بود.

اوضاع در سوریه در صدر آجندا مورد بحث رهبران جهان قرار دارد. اخیراَ در مجمع عمومی اسامبلۀ سازمان ملل متحد منعقدۀ سپمتبر امسال روی همین موضوع بحث صورت گرفت

در سوریه نیروی های وفادار به رییس جمهور بشار الاسد از یک طرف، گروۀ تروریستی داعش از طرف دیگر و گروه های بی شمار شورشی دیگر که سرگرم نبرد اند، اوضاع را خیلی بی ثبات ساخته اند  

در افغانستان طالبان مسلح دست به حملات متعدد میزنند

در کشور بروندی تلاش برای کودتا و جنگ ها باعث فرار هزاران تن گردیده است

در یمن غیرنظامیان توسط نیرو های عربستان سعودی و متحدانش مورد بمباردمان قرار میگیرند در حالی که حوثی ها همچنان در حالی پیشروی قرار دارند. به همین ترتیب در این اوآخر در جمهوری افریقای مرکزی خشونت ها دوباره اوج گرفته است. برای اکثر قضایای فوق کدام راۀ حلی به چشم نمی خورد

با ورود یک پناهجو به یکی از کشور ها عضو اتحادیۀ اروپا چه اتفاق می افتد؟

فردی که وارد اتحادیۀ اروپا میشود باید ثبت و راجستر گردد. بعد از ثبت نشان انگشت به شخص این امکان داده میشود که تقاضای پناهنده گی کند. در این مرحله به قانون دوبلین یا (Dublin Regulation) رجوع میشود. بر اساس (قانون دوبلین) نخستین کشور عضو اتحادیۀ اروپا که پناهجو وارد آن میگردد باید به تقاضای پناهندگی او رسیده گی کند. البته موضوع اقامت اقارب شخص پناهجو در کشور های دیگر عضو اتحادیۀ اروپا نمیتواند در اینجا مثمر واقع شود. به این ترتیب نخستین کشوری عضو اتحادیۀ اروپا که شخص وارد آن شده باید به تقاضای پناهنده گی او رسیدگی کند. اما بخشی زیادی از پناهنده گان حاضر نیستند در نخستین کشور عضو اتحادیه اروپا که آنها واردش شده اند، مانند ایتالیا یا هنگری باقی بمانند. آنها میخواهند به سفر شان همچنان ادامه بدهند و به کشور های دیگر عضو اتحادیه اروپا بروند. در اینجا قانون حکم میکند که این افراد دوباره به همان کشور های عضو اتحادیۀ اروپا که آنها در گام نخست واردش شده اند، واپس فرستاده شوند.

البته این هم معمولاَ اتفاق می افتد که نخستین کشور عضو اتحادیۀ اروپا که پناهنده واردش شده است، همه پناهنده ها را ثبت و راجستر نکند. ممکن دلیل عدم ثبت و راجستر پناهجویان کمبود امکانات و یا هم سهل انگاری افراد مسوول باشد

بخشی دیگری از پناهنده ها نیز وجود دارند که به طور مخفی وارد یونان یا ایتالیا میشوند و به این ترتیب از ثبت و راجستر شدن سر باز میزنند. اینها بعد از ورود به ایتالیا و یا یونان به سفر شان ادامه داده وارد کشور های دیگر اتحادیه اروپا میگردند. زمانی که این افراد به منزل مقصود خود رسیدند در آنجا تقاضای پناهنده گی میدهند و از آنجایی که آنها قبلاَ در کدام کشور دیگرعضو اتحادیۀ اروپا ثبت و راجستر نشده اند، کشوری که در آن اکنون قرار دارند و در آنجا تقاضای پناهنده گی میکنند، مسوولیت دارد تا به درخواست های شان رسیده گی نماید.

برخی از کشور های عضو اتحادیۀ اروپا دارای مقررات ویژۀ پناهنده پذیری در سرحدات شان اند. هرگاه شخص پناهنده برای مدتی زیادی در یک کشور دیگر ”کشور مصوون سوم” باقی میماند، کشور مذکور برایش اجازۀ ورود را نمی دهد. به این ترتیب کشوری که شخص در آن قرار دارد به عنوان نخستین کشوری که او باید در آنجا تقاضای پناهنده گی بدهد تلقی میشود. البته کدام فهرست واحد ”کشور مصوون سوم” وجود ندارد. بلکه در این مورد هر کشور اتحادیه اروپا ارزیابی های خودش را دارد. بطور مثال هنگری، صربستان را ”کشور مصوون سوم” برای پناه جویانی عراقی و سوری میداند. در حالی که تعدادی زیادی از این پناه جویان صرفاَ از صربستان به عنوان گذرگاه استفاده  میکنند، یعنی تقاضای پناهنده گی در آنجا نمیکنند

البته پذیرفتن صربستان به عنوان ”کشور مصوون سوم” از این جهت بحث برانگیز است که این کشور فاقد پروسۀ پذیرش پناه جویان و یک سیستم حقوقی پناهنده پذیری است

کمیسیون اروپا (EU-Commission) در حال حاضر سرگرم بررسی قانون جدید هنگری است. هنگری پروسۀ سریعی را برای بررسی تقاضای پناه جویانی که از طریق صربستان وارد آن کشور میشود به کار گرفته است. به این افراد اجازۀ ورود به هنگری داده نمی شود بلکه آنها جبراَ دوباره به صربستان فرستاده میشوند.

چطور تعداد زیادی از پناهجویان موفق میشوند از کشور های متعدد بگذرند و به کشور دلخواۀ شان وارد شده تقاضای پناهنده گی بدهند؟

دلیل این که چطور یک تعداد زیاد پناهجویان موفق میشوند که بدون این که راجستر شوند از کشور های متعدد عضو اتحادیۀ اروپا عبور کنند و خود شان را به کشور های دلخواۀ شان برسانند اینست که کشور های عضو این اتحادیه که در مجاورت با کشور ها غیر عضو اتحادیۀ اروپا قرار دارند از سهل انگاری کار میگیرند. همچنان مواردی نیز وجود دارد که پناهجویان باوجود که در کشور های مذکور ثبت و راجستر میشوند در آنجا تقاضای پناهنده گی نمی کنند

البته وقتی شخصی فاقد ویزه و یا اجازۀ اقامت در یک کشور باشد باید از آنجا اخراج گردد. ولی در مواقع که پولیس سرحدی با سیلی از پناه جویان روبرو باشد مشکل خواهد بود که بتوان این افراد را از کشور اخراج کرد. در عوض در همچو حالات پولیس سرحدی اجازه خواهد داد که این افراد به سفر شان ادامه داده و وارد کشور های دیگر شوند.

با وجود آن که کشور های عضو اتحادیۀ اروپا در طی چندین دهه تلاش کرده اند تا قوانین پناهنده پذیری شان را هماهنگ سازند ولی هنوز هم شرایط پذیرش پناهجویان در کشور های مذکور خیلی متفاوت است. در این میان بعضی کشور های عضو این اتحادیۀ سیاست سخاوتمندانۀ پناهنده پذیری را در مقایسه با سایر کشور های عضو دارند. که همین موضوع باعث جلب تعدادی زیاد پناهجویان به جانب آنها میشود

تقسیم پناهجویان در میان کشور های عضو اتحادیۀ اروپا چگونه صورت میگیرد؟

تا اکنون در مورد تقسیم پناهجویان در میان کشور های عضو اتحادیۀ اروپا کدام سیستم ویژه ای وجود نداشته است. صرفاَ قانون دوبلین (Dublin Regulation) موجود است که میگوید نخستین کشوری عضو این اتحادیه که پناهجو وارد آن میشود مکلف است تا به تقاضای پناهندگی او پاسخ بگوید. در شرایط فعلی فشار زیاد بالای کشور های عضو اتحادیۀ اروپا که در سرحدات این اتحادیه موقعیت دارند مانند یونان و ایتالیا، وجود دارد. در حال حاضر قرارداد دابلین (Dublin Regulation) به خوبی اجرا نمیشود و بخش زیاد از پناهجویان به کشور های آلمان، اتریش، سویدن و هالند وارد میشوند. امروز تقسیم پناهجویان به شکل غیرعادلانه صورت میگیرد. نظر به ادارۀ (احصایۀ اتحادیۀ اروپا) در شش ماۀ نخست سال روان سه کشور هنگری، آلمان و اتریش بیشتر از شصت فیصد پناهجویان را پذیرفته اند. اما این احصایه زیاد واقعیت ندارد زیرا بخش زیادی از پناهجویان در هنگری بعداَ وارد کشور های دیگر اروپایی شده اند.

در تابستان امسال اتحادیۀ اروپا فیصله نمود که تا چهل هزار پناهجو از کشور های یونان و ایتالیا به کشور های دیگر عضو این اتحادیۀ فرستاده شوند. بعداَ در بیست و دوم سپتمبر امسال وزرای مهاجرین کشور های عضو اتحادیۀ اروپا اعلام نمودند که باید یکصد و بیست هزار پناهجوی دیگر نیز در میان کشور های عضو تقسیم شوند. برای هر کشور سهمیه ای تعین گردیده است

آیا سویدن در مقایسه به سایر کشور های عضو اتحادیۀ اروپا بیشتر پناهنده می پذیرد؟

سال گذشته سویدن در جایگاۀ دوم بعد از آلمان در میان کشور های پناهنده پذیر قرار گرفته بود. هر چند در سویدن پذیرش پناهجویان در نیمۀ اول سال روان کاهش یافته بود، اما با وصف آن سویدن هنوز هم در میان پنج کشور بزرگ پناهنده پذیر قرار دارد.

در این میان اکثراَ افرادی نیز وجود دارند که در اثر جنگ ها وادار به فرار میشوند، اما اصلاُ وارد اروپا نمی شوند. مثلاَ در سوریه ٩ میلیون تن که برابر با نصف نفوس آن کشور است وادار به فرار شده ولی بخشی زیاد آنها از کشور خارج نشده در داخل آن کشور همچنان باقی مانده اند. در همین حال که کشور های همسایه سوریه میزبان حدودی چهار میلیون پناهجو سوری اند.

در کشور های افریقایی نیز وضعیت تقریباَ به عین شکل قرار دارد. مثلاَ کشور روندا میزبان تعدادی زیادی از اهالی کشور بروندی است که در کمپ های مهاجرین جابجا شده اند. همچنان در یکی از بزرگترین کمپ های مهاجرین در (Kakuma) در کشور کینیا حدودی دو صد هزار پناهجو زندگی میکند که اکثریت شان را اتباع کشور های سودان جنوبی، سودان و سومالیا تشکیل میدهند.                       

کیحقدریافت پناهندهگیرادارد؟

هرکسیحقدارددرسویدندرخواستپناهندهگیکند. زیرااینیکحقانسانیاست

الف : حقاجازۀاقامتبهشخصیدادهمیشودکهبراساسموادمندرجدرکنوانسیونمربوېط به  بهوضیعتپناهندهگانسازمانمللمتحد یا

Convention relating to the Status of Refugees

حقاجازۀاقامتبهشخصیدادهمیشودکهبراساسموادمندرجدرکنوانسیونمربوطبهوضعیتپناهندهگانسازمانمللمتحدیاپناهندهشناختهشود. برمبنایکنوانسیونمذکورپناهندهبهشخصیگفتهمیشودکهدلایلکافیوجودداشتهباشد               دالبراینکهاوبنابرتعلقاتقومی،نژادی،ملیوجنسیتییاداشتنعقایدمذهبییاسیاسیهمچنانگرایشجنسیتیاشویاهم

تعلقبهیکگروپخاصجامعهموردتعقیبقراردارد

ب: بهافرادیکهشرایطبالاراتکمیلکردهنمیتوانندنظربهقوانینمشترکاتحادیۀاروپانوعدیگراجازۀاقامتدادهمیشودکه (Alternativt Skyddsbehövande) نامیدهمیشود. اینهااشخاصیاندکهبطورمثالباخطرمرگویاشکنجهمواجه  باشندیاهمخطرجدیدرجنگهایمسلحانهحیاتشانراتهدیدنماید

ج: بهافرادیکهشاملهیچکدامازدوگروۀبالانمیشوندبراساس قانون اتباع خارجی اجازۀاقامتنوع (Överigt Skyddsbehövande) دادهمیشود. اینهاافرادیاندکهنظربهدلایلمختلفازجملهاختلافهاوتضادهایشدیددرکشورشاننمیتوانندبهآنجابرگردند. زیرادلایلیوجودداردکهآنهادرکشورهایخودباتجاوزاتوخشونتهاجدیروبروشوند. برعلاوهاینهاافرادیکهبنابرآفاتطبیعینمیتوانندبهکشورهایشانبرگردندنیزشاملایندستهمیگردند

برعلاوهمواردیفوقدربعضیحالاتفوقالعادهمثلاَمریضی،انطباقبازندگیدرسویدنویااوضاعدرکشورشخصمتقاضی،نیزاجازۀاقامتدرسویدندادهمیشود

روند بررسی تقاضای پناهنده گی در سویدن چگونه صورت میگیرد؟

مقررات در مورد اینکه چه کسی میتواند اجازۀ اقامت دریافت کند در کنوانسیون مربوط به وضعیت پناهنده گان یا (Convention relationg to the Staus of Refugees) و همچنان در (قانون پذیرش مهاجرین در سویدن) حرف های گفته شده است. در سویدن در قدم نخست باید پناهنده به یکی از دفاتر ادارۀ مهاجرت مراجعه کند و در آنجا تقاضای پناهندگی نماید. در عین زمان او باید پاسپورت، کارت هویت و یا سایر اسناد و مدارکی را که بتواند هویت و دلیل تقاضای پناه جویی اش را تایید کند، نیز تحویل ادارۀ مذکور کند. بعد از آن پناهجو به ملاقات با شخصی که مسوول امور رسیده گی به دوسیه اش است، به ادارۀ مهاجرت فرا خوانده میشود. شخص که به عنوان مسوول رسیده گی دوسیه تعین شده دلایل و عواملی که برای دریافت پناهندگی بیان شده است را بررسی میکند.

اکثر پناهجویان از حق داشتن وکیل مدافع برخوردار میباشند که تا در هنگام ملاقات های که بین پناهجو و نماینده ادارۀ مهاجرت صورت میگیرد حضور داشته باشد. همچنان در بعضی موارد ترجمان نیز برای کمک به  پناهجو فرا خوانده میشود. در شرایط امروز که تعدادی زیادی از پناهجویان به سویدن آمده اند زمان انتظار ازدیاد یافته و تقریباَ تا هفت ماه طول میکشد که پناهجو به مصاحبه فرا خوانده شود. مصاحبه به طور اوسط سه ساعت طول میکشد. بعد از گذشت دو ـ سه ماۀ دیگر به پناهجو اطلاع داده میشود که آیا به درخواست اش جواب مثبت داده شده است یا نه. به این ترتیب در شرایط فعلی مجموع زمانی که از روز تقاضای پناهنده گی تا اعلام نتیجه را در بر میگیرد بین ده تا یازده ماه را در بر میگیرد

مصارف پذیرش پناهجویان در سویدن چقدر است ؟

نظر به ارقام ادارۀ مهاجرت، سال گذشته مجموع مصارف پذیرش پناهجویان در سویدن بالغ بر یازده ملیارد کرون سویدنی گردیده بود. البته این مصارف شامل بخش های مختلف مثل مصارف پروسۀ بررسی دوسیه ها، پولی نقدی که پناهجو پرداخته شده، پول که به ادارات شهرداری یا شاروالی ها پرداخته شده و حتی مصارف برگشتاندن پناهجویانی که تقاضا های شان رد گردیده و دوباره به کشور های شان فرستاده شده اند، میگردید

بخش بزرگ این مصارف را پول نقد که به پناهجویان پرداخته شده وهمچنان پولی که به شاروالی ها و ”شورای ولایتی” یا (Landsting) پرداخته شده است تشکیل میدهد. شهرداری ها یا شاروالی هم برای پناهجویان و هم برای افرادی که اجازۀ اقامت دریافت کرده اند از دولت پول بدست میآورند.

برعلاوۀ مواردی که در بالا ذکر شد مسایل مسکن و پذیرش کودکانی پناهجوی که تنها وارد سویدن شده اند، نیز از بخش های عمدۀ مصرف بودجه ادارۀ مهاجرین را تشکیل میدهد. به عبارۀ دیگر یازده ملیارد کرون مجموع مصارفی است که طبعاَ شامل مخارج ادارۀ مهاجرت نیز میگردد

پناهجویانی که وارد جامعه میشوند به اشکال مختلف مصدر خدمت به جامعۀ سویدن نیز میشوند. مثلاَ از طریق پرداختن مالیات. در عین زمان جامعه نیز وقتی که شخصی بیکار و یا مریض باشد مصارفی را متقبل میشود

 

برگرفته از :   sverigesradio.se/sida/artikel.aspx?programid=83&artikel=6272344



Lämna ett svar